Kev siv tshuaj tua kab nyob Thaib teb. (Pesticide use in Thailand)

Kev siv tshuaj tua kab nyob Thaib teb : tus xeeb ceem zim txwv no ua teeb meem rau tsoom pej xeem kev noj qab haus huv.

Kev ua liaj ua teb nyob Thaib teb, yog siv dag zog tshaj ntawm 30 feem pua. Nws yog feem tseem ceeb hauv kev tsim tawm hauv lub teb chaws. Hais tau tias yog qhov tseem ceeb hauv kev lag luam. Kev txais los thiab kev siv tshuaj tua kab txhab ntxiv nyob hauv 10 tawm xyoo dhau los, vim Thaib teb yog qhov chaw xa tawm txhiam xws noj thiab tej cuab yeej cuab tam ua liaj ua teb uas zoo. Kev siv tshuaj tua kab nthuav dav thiab tsis muaj kev tiv thaiv, ua kom tsoom pej xeem muaj kev txhawj xeeb txog kev noj qab hauv huv, cov yim neeg ua liaj ua teb, cov pej xeem, cov me nyuam yaus thiab txhua yam nyob ib puag ncig.

Thaib teb muaj kev vam meej hauv fab kev txhim kho zej zog thiab kev lag luam. Thiaj rais ua lub teb chaws nplua nuj ib nrab nyob hauv xyoo 2010. Tab txawm tias Thaib teb raug lees txais tias yog lub teb chaws tsim tawm nyob As Xias toob fab naj, tsis kav fab kev ua liaj ua teb hais tau tias yog lub hauv paus ntawm kev lag luam.

Tsoom pej xeem Thaib tshaj 70 feem pua yog nyob toj siab thiab nyob deb nroog. Ces lawv yog vam txog kev ua liaj ua teb ntau dua thiab yog thawj txoj kev nrhiav nyiaj.

Tej hauj lwm ntau yam ntawm cov neeg ua liaj ua teb, tsis tau txais kev txuag pov hwm thiab saib xyuas txaus raws txoj cai tub zog nyob Thaib teb. Raws qhov xwm yeem kev ua liaj ua teb yog cov hauj lwm uas siv dag zog heev. Nws yuav ua sib txawv raws cov caij nyoog, xws li kev cog qoob loo, kev yug tsiaj thiab kev sau qoob loo. Nyob hauv kev ua cov hauj lwm no, cov neeg ua liaj ua teb yuav ntsib teeb meem huab cua uas ua rau lawv raug xwv txheej ntau yam. Nws yog qhov ua kev kub ntxhov rau kev noj qab haus huv thiab kev nyab xeeb ntawm tsoom pej xeem. Tshwj xeeb tshaj yog kev raug xwv txheej, kev txawv txav hauv daim tawv nqaij thiab tej pob txha. Vim kev tiv tshav kub thiab kev siv tshuaj tua kab. Kev siv tshuaj tua kab uas tsis xaiv thiab siv ntau, mas nws yuav ua teeb meem rau cov neeg liaj neeg teb tsev neeg nyob toj siab thiab txhua yam muaj txoj sia hauv zej zog. Cov tshuaj tua kab uas neeg nyiam siv nyob hauv kev ua liaj ua teb nyob As Xias toob fab naj muaj ceem kawg. Nws ua teeb meem rau kev ua hauj lwm uas yog ua qog thiab muaj mob. Yam no ua rau muaj kev txhawj xeeb txog Metabolic Syndrome, tus kab mob rog, thiab tej kab mob uas hais txog Metabolic xws li; kab mob siab, ntshav qab zib thiab hlab ntsha paj hlwb.

Nyob hauv ntau caum xyoo dhau los, kev ua liaj ua teb nyob Thaib teb loj hlob thiab muaj ntau yam tshwm sim sai heev. Muaj kev siv cov tshuab txheej tshiab, noob qoob loo sib xyaws thiab siv tshuaj hauv tej liaj teb ntau tuaj. Kev pauv ntxeev hauv tej kev ua liaj ua teb no, ua kom Thaib teb ntsib ntau yam kev txhawj xeeb tshiab tshiab. Tshwj xeeb tshaj yog fab kev noj qab haus huv thiab kev nyab xeeb ntawm cov neeg liaj neeg teb, cov yim neeg thiab cov neeg noj tej txhiam xws. Ua kom ntau txaus kev xav tau nyob thoob ntiaj teb, Thaib teb thiaj siv tshuaj tua kab ntau heev los tiv thaiv tej kab noj qoob loo, vim xav txuag tej qoob loo kom zoo. Thaib teb thiaj txais cov tshuaj tua kab txhab ntxiv ua ntu zus nyob hauv txhua xyoo. Cov neeg liaj neeg teb lawv kheev kheev nyob hauv cov thaj tsam uas lawv ua liaj ua teb, thiab lawv tsev neeg kuj muaj feem cuam txog tej kev ua liaj ua teb no. Ces ua rau lawv raug xwv txheej fab kev noj qab haus huv los ntawm kev siv tshuaj ua liaj ua teb. Li ntawd, kev raug tshuaj los ntawm cov tshuaj tua kab thiaj yog hom kab mob uas kheev kheev ntsib nyob Thaib teb. Yuav pom tau nyob hauv neeg txhua lub hnub nyoog. Cov kob tshuaj uas raug feem ntau yog tshuaj tua kab thiab tshuaj tua nroj. Cov neeg uas raug kob tshuaj tua kab, feem coob yog cov me nyuam thiab cov neeg laus. Qhov no ua kom pom tias cov me nyuam thiab cov neeg laus nyob Thaib teb, raug tshuaj tua kab los ntawm kev khaws tshuaj tsis zoo nyob hauv tsev. Yam li muab tej thoob rau tshuaj rov los siv hauv vaj hauv tsev. Tov tshuaj tua kab hauv tsev, uas ua rau av lo kua tshuaj. Nws ua teeb meem rau kev mus kov raug cov tshuaj tua kab, thiab cov me nyuam yaus cov laus yog cov yuav raug tshuaj tau sai.

 

Tshuaj tua kab thiab kev noj qab haus huv ntawm cov neeg liaj neeg teb.

Vim cov hauj lwm ua liaj ua teb feem ntau yog ua nruab hnub, ces cov neeg liaj neeg teb thiaj ntsib tej huab cua tsis zoo nyob hauv lub teb chaws ntau. Yog qhov ua rau muaj kab mob los ntawm tej me kab ntsaum, kab tom kab plev thiab txhaum tshuaj thiab los ntawm tej nroj tsuag. Dhau ntawm tej qoob loo uas cog lawm, tseem muaj kev txhawj xeeb ntxiv thiab. Xws li kev kov raug nroj tsuag thiab tsiaj, los yog raug pa hluav taws txhawb thiab kev siv tshuaj tua kab ntau. Nws yuav ua rau muaj pob khaus ntawm tej tawv nqaij thiab hlab pas. Tab txawm muaj kev txhim kho fab txoj cai qee yam, kom tau kev txuag pov hwm cov tub zog li hais no. Tsis kav txoj cai no tsis tau txais kev txuag pov hwm tiag tiag. Thaib txoj cai txuag pov hwm zim txwv no, kheev kheev tsis teeb kom muaj kev kho mob, xws li thaum cov tug zog raug xwv txheej, muaj mob thiab raug mob los ntawm kev ua hauj lwm. Lawv tsis muaj kev saib xyuas thaum tsis muaj hauj lwm ua, tsis muaj nyiaj so hauj lwm los yog nyiaj pauj zog.

Lub pwm tsav kev noj qab haus huv, tsuas pab kev noj qab haus huv rau cov neeg liaj neeg teb, uas yog kho mob me ntsis nyob hauv tej tsev tshuaj me thiab cov tsev kho mob nyob thoob hauv teb chaws xwb. Kev siv tshuaj tua kab uas nthuav dav, ua kom txhua yam nyob ib puag ncig tsuas tshuaj ntau kawg. Thiab ua teeb meem rau tej nroj tsuag uas tsiaj qus noj. Kev tshaj tawm hauv kev soj ntsuam ntau tsab, ua kom pom tias muaj tshuaj tua kab nyob hauv tej niam dej, hauv av thiab yam muaj txoj sia nyob hauv ntau thaj tsam nyob Thaib teb. Pom tias muaj tshuaj tua kab txeej nyob hauv tej niam dej hauv zej zog, hauv tej zaub uas noj tau thiab tib neeg cov txhiam xws. Cov tshuaj tua kab uas pom nyob xyaw txhua yam nyob ib puag ncig, nws muaj ntau hom xws li; ntau hom tshuaj tua kab, hauv tej dej ntws thiab tej niam dej.

Hais txog tshuaj tsuas rau av, yog hauv av, huab cua thiab tej tshuaj uas txeej nyob hauv qee thaj tsam. Tawv av yog qhov chaw ntws ntawm cov tshuaj tua kab mus rau hauv tej dej ntws thiab npoo av. Nyob tas hauv cov tshuaj tua kab kev soj ntsuam pom tias atrazine muaj nyob hauv av thiab dej ntau dua lwm hom tshuaj. Tsis tas li ntawd, cov dej nag kuj pom tias muaj tshuaj tua nroj nyob xyaw thiab. Feem ntau yog pom nyob hauv lub caij ntuj nag, muaj kob tshuaj ntau dua lub caij ntuj qhuav.

Kev sib sau ntawm tej tshuaj nws yog kev txhawj xeeb ntawm tib neeg cov txhiam xws noj. Vim pom tias muaj cov tshuaj tua kab thiab tshuaj tua nroj nyob hauv tej qoob loo uas cog thiab yam muaj txoj sia nyob hauv dej. Cov tsiaj nyob hauv dej, mas pom tias roob ris yog hom tau tshuaj ntau tshaj. Vim roob ris tawm nrhiav noj yav hmo ntuj ntau dua. Thaum ntes roob ris los ua noj, yuav muaj cov tshuaj ntawd ntau dua tej zaub thiab lwm yam. Tam sim no Thaib teb tseem tsis tau muaj cov dej haus uas soj ntsuam txaus tiag, ces tsim nyog yuav soj ntsuam txog thiab tshawb fawb hais txog cov teeb meem kev siv tshuaj nyob thoob Thaib teb, kom tau txo kev siv tshuaj thiab pab kom dej av txhob xyaw tshuaj. Qhov no yog kev pab daws teeb meem kev noj qab haus huv ntawm tsoom pej xeem.

 

Tshuaj tua kab ua teeb meem rau cov me nyuam yav tom ntej.

Tab txawm tias muaj kev tshaj tawm hais txog teeb meem lub paj hlwb los ntawm cov tshuaj tua kab nyob As Mes Lis Kas thiab Aws Los Pas, tsis kav tsis ntev los no kuj muaj kev soj ntsuam txog kev noj qab haus huv ntawm cov me nyuam thiab. Cov poj niam cev xeeb tub uas lawv tau kov tshuaj tua kab, mas thaum tus me nyuam yug los muaj 5 lub hlis tej, nws yuav muaj tus kab mob Autism thiab paj hlwb tsis tshua zoo. Raws kev soj ntsuam ntawm Bayley Scales, pom tias cov me nyuam li hais no lub tswv yim thiab tes taw yuav qeeb zog, vim OP ntawm tus niam nce siab thaum nws xeeb tub.

Xyoo 2018, hauv cov me nyuam kawm ntawv qib qis nyob Chiangmai, pom tias 100 feem pua muaj Metabolites nyob hauv lawv cov zis. Metabolites yog qhov ua kom tej leeg thiab tej nqaij txawv txav los ntawm kev raug tshuaj. Kev soj ntsuam ua kom pom tias cov zaub thiab cov txiv hmab txiv ntoo uas noj nyob hauv cov tsev kawm ntawv muaj tshuaj tua kab xyaw ntau heev. Tej zaum yog los ntawm kev ntxuav tsis huv thiab tej kua tshuaj ua huab zig uas lawv tua nyob ze tsev kawm ntawv.

Hauv kev npaj txog yav tom ntej 20 xyoo txij 2018 txog 2037, mas muaj txoj cai hais txog kev tiv thaiv thiab txhawb kom txhua yam zoo tuaj. Xws li kev lag luam, tib neeg peev nyiaj txiag, ua kom kev lag luam sib luag, txhua yam nyob ib puag ncig yav tom ntej, kev sib tw thiab kev ua hauj lwm kom zoo. Txhua yam no yog ua kom kev loj hlob tiav thiab kev lag luam nyob ntev mus. Cov tseem hwv thiaj tau pib txoj cai yav tom ntej, kom txhawb nqa kev lag luam thiab lub tswv yim los txhim kho lub teb chaws. Nws kuj yog kev txhawb nqa fab kev ua liaj ua teb kom nyob ntev thiab pab kom lub teb chaws lub hom phiaj tiav raws li lub Leej Haum Kuj kev txhim kho.

Cov tseem hwv tab tom txhim kho kom hloov kev cog qoob loo, kev pauv ntxeev thiab tej kiab khw. Kev txhim kho no yog qhov tseem ceeb rau cov Koom Haum ua liaj ua teb, ua kom tej qoob loo sau tau ntau dua thiab txhob ua teeb meem rau kev noj qab haus huv ntawm tsoom pej xeem. Hloov kev ua liaj ua teb uas siv tshuaj los ua kev siv quav chiv raws li Vaj Ntxwv Thaib tim 9 cov lus hais.

“Ua kom haum thiab txaus nkaus xwb.”

Kom kev txhim kho nyob ntev. Lub hom phiaj ntawm ua kom haum thiab txaus nkaus, yog kev txuag xyoo ntoo hav zoov thiab tej niam dej. Yuav ua kom muaj nroj tsuag xyoob ntoo ntau tuaj, thiab txo kev siv tshuaj tua kab kom tsawg. Qhov no yog txoj kev tawm ntawm cov neeg liaj neeg teb, vim cov neeg yuav noj tej txhiam xws ntawd nyob hauv lub teb chaws thiab txawv teb chaws muaj coob kawg. Txhua yam hais los no yog ua kom tsoom pej xeem kev noj qab haus huv nyab xeeb thiab kev ua liaj ua teb loj hlob hauv kev txhawb nqa lub teb chaws yav tom ntej.

Kwv tij Hmoob sawv daws ! Hnub no peb tham txog kev siv tshuaj tua kab thiab tshuaj tua nroj nyob Thaib teb los xaus li no xwb. Thov Tswv Ntuj foom hmoov zoo rau nej ! Lwm zaus peb mam sib ntsib dua, nej sawv daws nyob zoo !