Qhia txog kev vam khom tus kheej (How Philippine diocese’s microfinance program empowers poor)
Qhia txog kev vam khom tus kheej : yuav ua cas lub Cheeb Koom Txoos Fis Lis Pees cov hauj lwm microfinance thiaj pab tau cov neeg pluag txom nyem ? (Teaching self-sufficiency: How Philippine diocese’s microfinance program empowers poor John)
Thaum hais txog nyiaj txiag, mas neeg feem coob kheev kheev xav txog kev txiav txim siab thiab txoj cai hauv kev lag luam uas nplua nuj ntawm cov Koom Haum los yog tib neeg ntiag tug. Txawm li cas kuj xij, tej kev xav txog nyiaj txiag yav tom ntej tsis yog nyob ntawm pej xeem coob los tsawg xwb. Tshwj xeeb tshaj yog nyob hauv cov ntsiab lus ntawm kev ntseeg Kav Tos Liv.
Tej microfinance me me tsis tshwm nyob hauv ntau lub Cheeb Koom Txoos cov hauj lwm nyob Fis Lis Pees teb, tshwj zais qee lub Cheeb Koom Txoos xwb. Ib tug Kav Tos Liv hauv lub teb chaws uas pib txog fab no, yog lub Cheeb Koom Txoos Legazpi. Vim nws tau dhau los ntawm lub Koom Haum txhim kho zej zog hauv SEDP-Simbag sa Pag-Asenso, Inc.
Hauv kev saib tsis zoo hais txog kev ncaj ncees ntawm tej microfinance me me uas kheev kheev tshwm sim. Simbag kuj ntsia pom nws cov hauj lwm tseeb kawg.
“Peb tsis yog ua cov hauj lwm tso nyiaj qiv txais. Peb xav nrhiav kev daws teeb meem ntawm cov neeg txom nyem.”
Txiv Plig Rex Arjona uas nws yog tus thawj tswj Simbag thiab yog tim xyoob kev tuav nyiaj txiag hauv lub Cheeb Koom Txoos hais tias :
“Lub Cheeb Koom Txoos Legazpi tau teeb txoj cai nruj los ntev hais txog kev nqis peev hauv tej Koom Haum uas ua teeb meem rau yam muaj txoj sia thiab tsis muaj txoj sia, xws li qhov thee av thiab qhov ntxhia.” Lub Cheeb Koom Txoos tau ua lub suab hauv kev tawm tsam hais txog khawb qhov ntxhia nyob hauv lub pov txwv Rapu-Rapu, uas nyob Albay 10 xyoo dhau los. Yog hais txog txhua yam nyob ib puag ncig uas nyob sib ze thiab tsoom pej xeem tsis tau txais txiaj ntsim qab hau hauv kev lag luam tsis ntev los no. Lub Cheeb Koom Txoos yuav nthuav tej ntaub ntawv nyiaj txiag uas yog ua raws kev ntseeg ntawm lub Koom Txoos. Yuav ua kom pom txog kev ua hauj lwm ntawm Simbag thiab lwm lub Koom Haum cov hauj lwm.
Thawj tsab ntawv hais txog yog : Mensuram Bonam uas Vas Tis Kas luam tawm qhia txog kev nqis peev ntawm cov neeg Kav Tos Liv uas muaj kev ncaj ncees thiab muaj kev lees paub txog. Dua li lwm tsab ntawv yog : Caritas in Veritate uas yog Vaj Qhia Npes Nes Dis 16 tsab ntawv, ua kom pom txog lub ntsiab hauv kev lag luam thiab zej zog. Txiv Plig Arjona hais tias : lawv ua raws ib tsab ntawv ntawm ob tsab ntawv ntawd yog : kev lag luam xav tau kev ncaj ncees kom tsoom pej xeem yog qhov chaw nruab nrab hauv kev ua hauj lwm yam raug cai. “Tej nyiaj txiag me me ntawm peb ua nyob hauv 2 fab, yog kev txuag tus neeg txom nyem thiab kev siv nyiaj txiag.”
Simbag muab siab rau ua hauj lwm hauv microfinance thiab tsim lwm yam, kom tau pab daws txhua yam teeb meem ; xws li kev kawm ntawv, kev txuag tsev neeg thiab npaj tos txais kev puas tsuaj. Hais txog cov hauj lwm me, Simbag pab cov hauj lwm me me kom tuaj yeem mus tau ntxiv tom qab muaj khaub lig cua.
Yog hais txog microfinance uas xam paj tsawg los yog ncua nuj nqis, uas cov neeg qiv nyiaj tsis tas yuav them tam sid. Nws hais ntxiv tias : “Peb pab kav xwm tso cai rau peb nrhiav 100 plhom peso los yog 1 plhom 700 txhiab dos las. Kom tau ntis tas tej kev siv hauv microfinance uas tsis muaj paj.” Kom tau coj mus pab cov neeg raug kev kub ntxhov los ntawm lub khaub lig cua tsaib no.
Simbag pib cov hauj lwm nyob hauv cov zej zog hauv lub Cheeb Koom Txoos xyoo 1994. Ua ntej yuav faib mus ua lub Koom Haum ywj siab hauv 10 xyoo tom qab. Lub Koom Haum txhim kho zej zog los yog NGO txoj kev, tsis yooj yim kiag. Tshwj xeeb tshaj yog thaum Fis Lis Pees qhov microfinance ntsib kev txhawj xeeb. Arjona piav tias nyob hauv thawj ob peb xyoos ua ntej, lawv ntsib ntau yam teeb meem. Xws li tsis muaj kev paub txog fab nyiaj txiag, kev poob nyiaj uas yuav tshwm sim thiab kev vam txog cov Koom Haum pub nyiaj. Txawm li cas kuj xij, qhov kawg lawv tau nqis peev dua hauv lwm txoj kev uas pab kom lawv nyob taus ntev. Qhov ntawd yog tsim kom muaj kev sib koom tes. Nws kuj piav txog kev txhawb nqa ntawm lwm cov Koom Haum, xws li Catholic Relief Services, Caritas Philippines thiab lwm cov Koom Haum nyob Aws Los Pas teb. Hais tias lawv yog thawj yam tseem ceeb hauv kev ruaj khov ntawm Simbag. Tej kev sib koom tes no tseem khov kho los txog niaj hnub nyem no.
“CRS koom tes nrog peb kom tau pib ua hauj lwm thiab pub nyiaj sai heev, uas yog ua los ntawm peb cov hauj lwm. Peb yog qhov chaw tsis muaj kev xa nyiaj.”
Nws hais ntxiv thiab hais txog lub khaub lig cua Bicol uas nyuam qhuav los raug tsis ntev no. Ib qho kev txhawj xeeb yog rhuav tshem kev nkag siab yuam kev thiab tiv hais txog tej microfinance me me ntawm Simbag, yuav tsum ua kom muaj paus muaj ntsis. Peb tseem ntsib kev tsis pom zoo hais txog qiv nyiaj thiab fab ntsuj plig. Ib feem hauv kev muab siab rau ntawm peb, yog txuag cov paj kom nyob qis tshaj ntawm txhua lub Koom Haum uas muaj feem. Txawm tias cov nyiaj uas lawv tau los tsis ntau li xav, kuj yog vim lawv nce paj siab. Tab sis lub Koom Haum txhim kho zej zog no kev nyiaj txiag tseem mus tau zoo. Vim muaj qhov meej tseeb tias yam tsawg 10 feem pua ntawm cov nyiaj tau los, yuav raug xav rov qab kom tau pab zej zog ua hauj lwm.
Cov nyiaj uas tau los qee feem tseem yuav muab pub rau zej zog, kom tau coj mus ua peev kawm ntawv txheej siab, ua peev tos txais kev puas tsuaj thiab txhim kho tej yam tseem ceeb. Tam sim no Simbag tseem ua tim xyoob thiab ua kav xwm hauv kev tuav nyiaj txiag nyob Fis Lis Pees teb. Yog tus thawj coj hauv kev txhawb nqa txoj cai nyiaj tsos ntsuab uas nruj thiab muab lub voj ESG los siv. Nws kheev kheev huas pab neeg nrhiav nyiaj ntawm cov Koom Haum ntej. Ib txwm los, lub Koom Haum txhim kho zej zog no tseem txuag cov hauj lwm pab cuam tej hauj lwm loj thiab cov neeg nqis peev uas lawv yog neeg txom nyem. Nws yog ib feem ntawm fab kev ncaj ncees hauv zej zog, uas hais tias yam no yog DNA ntawm peb.
Txawm li cas kuj xij, Arjona pom tias nov yog lub txiv ntoo nyob qis, uas xav txog qhov ua tawm ntawm cov Koom Haum nyiaj txiag kev saib xyuas lub ntiaj teb. Nws ntseeg tias lub pwm tsav cov Tswv Qhia Kav Tos Liv nyob Fis Lis Pees teb (CBCP), yuav ua raws cov lus cog uas thim peev nyiaj txiag tag nrho tawm tau ntawm lub tuam txhab txhawb nqa fosil hauv xyoo 2025. Tab sis ua kom lub hom phiaj no tiav, yuav tsum txhawb nqa kev paub hais txog kev nqis peev hauv kev thim peev nyiaj divest-invest kom dav tuaj. Nrog rau kev paub, kev nkag siab hauv fab nyiaj txiag ntawm cov Txiv Plig thiab pab neeg tuav nyiaj txiag. “Mensuram Bonam yog tsab ntawv uas cov tuav nyiaj txiag thiab qee tus Txiv Plig tsis tau pom dua.
Ib qho uas tseem ceeb, yog kev sib koom ntawm cov Koom Haum kev ntseeg uas ruaj khov, kom tau xa qhov meej tseeb mus rau lub Koom Haum tuav nyiaj txiag. Kev hais txog tus yam ntxwv uas nyob ntev, tuaj yeem nthuav dav thiab rov ua tau. Xws li kev ua hauj lwm ntawm Simbag thiab lub Cheeb Koom Txoos Legazpi, hais txog kev nrhiav peev nyiaj txiag los ua cov hauj lwm no.
Qhov kev coj ke kawg yog qhia kom neeg nrhiav nyiaj los siv, tsis yog tias cov neeg txais peev nyiaj txiag xwb, nws yog tas nrho CBCP tus kheej thiab. Lawv yuav tsum ua kom lub Cheeb Koom Txoos nkag siab tias yam no tuaj yeem ua tau. Ib qho hauv kev txhawj xeeb, yog lub Cheeb Koom Txoos tsis tau tuav xam txog tus kheej tej nyiaj txiag tiag tiag. Peev nyiaj tsawg dua qhov lawv ntaus nqi lub hwj chim thiab tus kheej qis heev. Arjona hais tias : “Nov yog peb feem plaub nyob hauv tsab ntawv uas muab los hais kom ua, hais txog kev thim kev nqis peev hauv fosil txhua fab uas yog Kav Tos Liv nyob Fis Lis Pees teb ua tus coj.”
Kwv tij Hmoob sawv daws ! Hnub no peb ntsib nej li no xwb.
Thov Huab Tais Yes Xus Pleev lub txiaj ntsim nrog nej nyob, ua nej siab kaj lug.
Peb mam sib ntsib dua, nej sawv daws nyob zoo !