Kev ua hauj lwm hauv lub caij muaj tsov rog ntawm tus kws kho mob Kav Tos Liv neeg Mas Les Xias. Yog lub zog txhawb siab taij thov kom tsa nws ua Leej Ntshiab ib zaug ntxiv.
Tus qub thawj tub rog Fitzgerald Augustin tau muab zaj hais txog Sybil hauv lub tsev teev Ntuj hwm Leej Ntshiab Ignatius nyob Petaling Jaya, hauv lub Cheeb Koom Txoos Kuala Lumpur coj los hais hauv hnub tim 15 lub 8 hli no. Nws hais tias Sybil txoj kev ntseeg txog Yes Xus, ua kom nws txawj ua tiag nyiaj hauv nws tej kev raug kaw, kev raug tsim txom thiab kev tso hem thawj rau nws tsev neeg. Cov lus qhuab qhia nyob hauv tsev teev Ntuj no yog zaum tim 8, hauv cov hauj lwm piav txog lub neej thiab fab ntsuj plig ntawm Sybil uas Augustin npaj ua ntu zus.
Augustin tseem tau hais txog zaj no hauv kev nco txog Txiv Plig, uas yog ib feem ntawm kev muab siab rau dav hauv kev nco txog qhov tsa nws ua Leej Ntshiab. Tswv Qhia Julian Leow nyob Kuala Lampur muab cov hauj lwm no rau Augustin ua tus nthuav tawm, thiab thov kom nws sau cov ntsiab lus ntxiv. Nrog rau cov lus zeem tseeb thiab tej hwj huam yees ntxwv uas tshwm sim hauv kev thov txog Sybil, tej zaum yuav pab txhawb nqa cov hauj lwm no tau. Tswv Qhia Sebastian Francis uas nyob Penang, tus uas ua cov hauj lwm no hauv lub 7 hli xyoo 2024. Tau txhib kom cov Kav Tos Liv xav txog pov thawj hauv kev ntseeg, lub peev xwm thiab kev muab tus kheej los ua hauj lwm ntawm Sybil, thiab pab thov kom nws raug tsa ua Tswv Ntuj tus tub txib.
Sybil thiab nws tus txiv uas yog tus kws txuj Clement Kathigasu tau qhib ib lub tsev muag tshuaj nyob hauv lub nroog Ipoh thiab Papan, yog thaum cov Zis Pees tuaj kav teb chaws. Nkawd tau kho mob thiab pub chaw so rau cov tub rog Malayan kom ua chaw tiv cov tub rog Zis Pees. Ua ke ntawd nkawd kuj saib tsoom pej xeem thiab. Thaum cov tub rog Zis Pees nrhiav nruj nruj txog cov neeg pab tog tiv lawv, mas Sybil tsis khiav. Kev ua li ntawd yuav ua rau lwm tus raug kev txhawj xeeb. Tom qab Sybil raug ntes xyoo 1943, nws tseem tsis kam lees txog qhov cov tub rog Malayan pab nws. Nws ntshai tsam qhia lawv ces yuav ua kev kub ntxhov rau lwm tus. Nws txoj kev raug kaw nkuaj siv sij hawm mus txog thaum cov tub rog Zis Pees swb hauv lub 8 hli xyoo 1945. Lub caij ntawd nws raug tsim txom heev kawg los ntawm Kempeita thiab cov tub rog Zis Pees. Txawm li ntawd tsis kav nws kuj tsis kam qhia txog cov nws tau pab rau cov Zis Pees paub. Ib qho xwm txheej uas raug siab tshaj plaws, yog tshwm sim hauv hnub tim 17 lub 11 hlis xyoo 1943. Thaum nws tus ntxhais Dawn muaj 6 xyoo raug hem tias yuav muab nws tua, kom Sybil qhia tej yam uas nws zais rau cov tub rog Zis Pees. Sybil thov Niam Mab Liab rau nws tus ntxhais. Thaum ntawd Dawn txhawb dej siab rau nws niam kom ua siab tawv thiab txhob ntxeev siab.
Augustin tseem hais txog Sybil kev thov Ntuj nyob hauv nkuaj. Nws hais txoj saw Mab Liab, hais zaj Yes Xus raug ntsia saum Ntoo Cuam, thiab sau cov neeg raug txim ntawm txhua txoj kev ntseeg los ua ke, kom tau pab nws thov Ntuj muab nws zaj No Dram of Mercy sau cia tias ; kev thov Ntuj yog lub zog txhawb siab hauv lub caij nws raug kaw nkuaj. Sybil tuag lub 6 hli xyoo 1948 thaum nws muaj 49 xyoos. Yog tuag los ntawm kev kis kab mob hauv nws cov hlab ntsha thiab nws cov qhov txhab uas raug tsim txom lub caij nws raug kaw nkuaj. Nws raug phais thiab kho ntau zaus nyob Aas Kiv teb, tab sis tsis zoo vim nws cov qhov txhab ntau dhau.
Nws raug qhuas thaum nws tau txais lub txiaj George Medal xyoo 1947. Nws lub cev faus nyob hauv lub tsev teev Ntuj hwm Leej Ntshiab Michael’s hauv lub nroog Ipoh. Txij lub 1 hlis xyoo 2025 los, muaj cov neeg ntseeg sib sau teev Ntuj nyob ntawm nws lub ntxa txhua hnub tim 12 hauv txhua lub hlis. Kev nco txog nws hauv txhua lub hlis no yog lub zoo caij rau cov neeg ntseeg Kav Tos Liv tau thov Ntuj rau nws, thiab nco txog tus yam ntxwv hauv kev ntseeg thiab kev muab tus kheej los ua hauj lwm. Cov lus zeem tseeb txog Sybil raug sau tseg tsis yog vim tej kev tsim txom uas nws raug, tab sis yog vim nws txoj kev muab tus kheej los tiv thaiv lwm tus. Tus coj lub Koom Txoos hais tias : “Sybil lub neej ua kom pom txog kev nkag siab ntawm cov neeg ntseeg, hais txog kev muab tus kheej los ua hauj lwm hauv Tswv Ntuj kev nyiam kev hlub, thiab cov txheeb ze.”
