PAUB TXOG LUB NTIAJ TEB

Lub ntiaj teb kheej kheej xws li ib lub txiv kab ntxv. Pem ob lub ncov pluav me ntsis. Ncig lub ntiaj teb muaj 40,000 km. ntawm npoo av mus rau hauv plawv ntiaj teb muaj 6,400 km.

Lub ntiaj teb muaj 4 sab li nram no :

- Toob fab; yog sab hnub tuaj.

- Xib fab; yog sab hnub poob.

- Naj fab; yog sab hnub ntseg thaum tav su.

- Pej fab; yog lwm sab, hnub tsis nyob sab ntawd ib zaug li.

Vim li no thaum peb xav mus lawm qhov twg, mas peb ntsia saib hnub tuaj sab twg tuaj; sab hnub tuaj ntawd yog toob fab. Peb tig sab xis rau toob fab, ces peb paub tias xib fab nyob sab laug, pej fab nyob ntawm hauv ntej, naj fab nyob nraum nrob qaum.

Hmo ntuj mas peb ntsia lub hnub qub pej; qhia tias pej fab nyob qhov twg.  Tiam sis thaum hnub tsis tawm thiab tsis pom hnub qub, mas peb siv tsab koob taw kev qhia tias pej fab yob sab twg.

Lub ntiaj teb muaj ob lub ncov : lub ncov pej los yog lub ‘hau ntiaj teb’, thiab lub ncov naj los yog lub ‘qab ntiaj teb’.

‘Tus kav ntiaj teb’ yog txoj kab hla lub plawv ntiaj teb thiab tshwm ntawm ob lub ncov. ‘Txoj kab hnub’ yog txoj kab phua lub ntiaj teb ua ob txhib loj sib luag : txhib naj thiab txhib pej.

Cov kab raws txoj kab hnub hu ua cov ‘kab txias’; muaj 90 txoj nyob txhib pej thiab 90 txoj nyob txhib naj. Txoj kab hnub yog txoj kab 0, ob lub ncov yog txoj kab 90.

Cov kab ntsug hu ua cov ‘kab hlaub’; phua lub ntiaj teb ua tej txauj xws li cov txauj txiv kab ntxwv, thiab hla pem ob lub ncov. Muaj 360 txoj kab hlaub. Txoj kab 0 yog txoj kab hla nyob Nqis Vis, Aas Kiv teb.

Lub ntiaj teb khiav ncig lub hnub. Nws muab 365 hnub thiab 6 teev mas thiaj ua tau ib ncig lub hnub; yog ib xyoos ib ncig.

Ib txhij lub ntiaj teb khiav ncig lub hnub, nws kuj tseem kiv nyob saum nws xws li lub tuj lub. Nws siv lub caij 24 teev thiaj ua tau ib ncig; yog ib hnub ib hmos.

Lub ntiaj teb tig xib fab mus rau toob fab. Thaum khiav ncig lub hnub nws kuj khiav xib fab rau toob fab thiab.

Lub ntiaj teb tig ib sab mus rau lub hnub mas sab ntawd pom kev lwm sab tsaus.  Lub ntiaj teb ib txhij kiv thiab khiav ncig lub hnub, mas lub ntiaj teb thiaj ntxeev zuj zus los rau qhov pom kev. Thiaj muaj nruab hnub hmo ntuj nyob tas qhov txhia chaw.

Lub ntiaj teb kiv nyob saum nws xib fab rau toob fab, mas hnub thiaj tuaj nyob toob fab. Thaum lub hnub nyob ncaj ib qho chaw mas tav su nyob qhov ntawd. Yog yus mus lawm toob fab, mas lub hnub tuaj ntxov zuj zus. Yog yus mus lawm xib fab, mas lub hnub tuaj lig zuj zus.

Lub ntiaj teb tsis sawv ntseg ntseg, nws qaij. Vim li ntawd nruab hnub thiab hmo ntuj tsis ntev sib luag; thiaj muaj caij no caij sov.

Txhib twg pheeb mus rau lub hnub heev dua, mas nyob txhib ntawd kuj sov dua thiab hnub ntev dua. Hos lwm txhib nyob qhov tsaus ntev dua thiab no dua. Vim li no, thaum nyob txhib pej yog caij no mas nyob txhib naj yog caij sov.

Ib xyoos tsuas muaj 2 zaug xwb uas nruab hnub thiab hmo ntuj ntev ib yam nyob tas ntiaj teb; yog tim 21 lub 3 hlis thiab tim 23 lub 9 hlis. Ob hnub ntawd mas nruab hnub ntev 12 teev thiab hmo ntuj ntev 12 teev nyob tas qhov txhia chaw.

Nyob saum npoo ntiaj teb muaj av thiab muaj dej; tiam sis av tsawg dua dej. Nyob txhib pej av tshwm ntau dua, nyob txhib naj dej tshwm ntau dua. Tas lub npoo ntiaj teb peb feem plaub yog dej, ib feem plaub xwb thiaj yog av.

Cov av faib ua 7 lub tuam teb loj yog : As Xias (Asia), Aws Los Pas (Europe), As Fis Kas (Africa), As Mes Lis Kas Pej (North America), As Mes Lis Kas Naj (South America), Os Xes Nias (Ociania) thiab Aas Taas Tiv (Antarctica).

Daim npoo av saum peb nyob, zoo xws li daim tawv txiv kab ntxwv tuab 60 km. xwb. Daim tawv ntawd qhwv ib lub hlwb hluav taws kub lug. Nyob saum npoo av ua roob ua hav. Peb ntsuas av siab av qis txij ntawm npoo dej hiav txwv mus.

Add new comment

5 + 1 =

Please wait while the page is loading